Vergi borcu çıxanda ilk nə etməliyəm?
Əvvəl borcun hansı vergi növündən və hansı dövrdən yarandığını yoxlamaq lazımdır. Sonra ödəniş, dəqiqləşdirilmiş bəyannamə və ya izah tələb olunub-olunmadığı müəyyən edilir.
FAQ, “Mühasibat dili” lüğəti və interaktiv sual kartları bir yerdədir. Məqsəd müştərinin çətin terminləri və gündəlik biznes risklərini daha rahat başa düşməsidir.
Bu bölmə saytın maarifləndirici hissəsidir: müştəri əvvəlcə problemi anlayır, sonra Finance Club ilə əlaqəyə keçmək üçün daha hazır olur.
Müştəri öz problemini kartlarda görür və cavabı dərhal açır. Bu bölmə FAQ-dan daha vizual və daha maraqlı işləyir.
Əvvəl borcun hansı vergi növündən və hansı dövrdən yarandığını yoxlamaq lazımdır. Sonra ödəniş, dəqiqləşdirilmiş bəyannamə və ya izah tələb olunub-olunmadığı müəyyən edilir.
Şəxsiyyət məlumatları toplanmalı, əmək müqaviləsi hazırlanmalı, vəzifə və əmək haqqı şərtləri dəqiqləşməli və işçi rəsmi sistemdə qeydiyyata alınmalıdır.
Bank çıxarışı, qaimələr, müqavilələr, kassa məlumatları və maaş dəyişiklikləri göndərilməsə, hesabat və uçotda uyğunsuzluq yarana bilər.
Sənədlərin izlənməsi, alış-satış ƏDV-si, bəyannamə və dövri nəzarət daha ciddi olur. Bu rejimdə sənəd intizamı çox önəmlidir.
Nağd satışların düzgün rəsmiləşdirilməməsi, kassa qalığının izlənməməsi və bank-kassa uyğunsuzluğu ən çox rast gəlinən problemlərdəndir.
Fəaliyyət növünü dəqiqləşdirmək, bank hesabı və sənəd dövriyyəsini qurmaq, hansı hesabatların veriləcəyini əvvəlcədən bilmək lazımdır.
Gecikən hesabat növü müəyyən olunmalı, bəyannamə təqdim edilməli və şəxsi kabinetdə borc/cərimə statusu yoxlanmalıdır.
Gross maaş ümumi hesablanan məbləğdir. Net maaş isə vergi, sosial və digər tutulmalardan sonra işçinin əlinə keçən məbləğdir.
VÖEN, DSMF, ƏDV, e-qaimə və digər terminlər akademik yox, sahibkarın anlayacağı sadə dildə izah olunur.
Vergi ödəyicisinin eyniləşdirmə nömrəsi. Fəaliyyət göstərən fiziki şəxs və ya şirkət bu nömrə ilə tanınır.
Dövlət Sosial Müdafiə Fondu üzrə sosial sığorta öhdəlikləri və hesabatları ilə bağlı anlayış.
Əlavə dəyər vergisi. Satış və alış əməliyyatlarında xüsusi uçot və bəyannamə tələb edən vergi növüdür.
Elektron qaimə-faktura. Mal, iş və xidmət təqdim ediləndə rəsmiləşdirilən elektron sənəddir.
Bəzi fəaliyyətlər üçün tətbiq olunan daha sadə vergi rejimi. Şərtlər fəaliyyət növünə görə dəyişə bilər.
Şirkətin gəlirlərindən xərclər çıxıldıqdan sonra qalan mənfəət əsasında hesablanan vergi.
Fiziki şəxsin əldə etdiyi gəlirlərdən hesablanan vergi növü.
İşçilərin işə davamiyyəti və iş vaxtının qeydiyyatı üçün istifadə olunan sənəd.
İşəgötürən və işçi arasında əmək münasibətlərini rəsmiləşdirən əsas sənəd.
Nağd pul dövriyyəsinin rəsmiləşdirildiyi sistem və ya aparat.
Hesab üzrə daxilolma və çıxışların bank tərəfindən göstərildiyi sənəd.
Görülmüş işin, xidmətin və ya təhvil-təslim prosesinin təsdiq edildiyi sənəd.
Şirkətin aktivləri, öhdəlikləri və kapitalı haqqında maliyyə vəziyyətini göstərən hesabat.
Müəyyən dövr ərzində satış və ya əməliyyat həcmini göstərən göstərici.
Vaxtında ödənilməmiş vergi, sosial və ya digər məcburi ödənişlər üzrə yaranan borc.
Sayta gələn müştərinin ilk tərəddüdlərini aradan qaldırmaq üçün qısa və konkret cavablar.
Adətən sənədlərin toplanması, e-qaimələrin izlənməsi, bank və kassa əməliyyatlarının yoxlanması, əmək haqqı hesablaması, vergi/DSMF hesabatları və ay sonu ümumi nəzarət daxildir. Dəqiq xidmət həcmi biznesin fəaliyyətinə görə müəyyən edilir.
Bank çıxarışları, satış və alış qaimələri, müqavilələr, kassa məlumatları, işçi maaş məlumatları, təhvil-təslim aktları və ay ərzində yaranan digər maliyyə sənədləri göndərilməlidir.
Fəaliyyət başlayırsa, sənəd dövriyyəsi, vergi öhdəlikləri və hesabat tarixləri yaranır. Bu səbəbdən mühasib dəstəyi risklərin qarşısını almaq üçün vacibdir.
ƏDV ödəyicisi olan şəxs və ya şirkət satışlarda ƏDV hesablayır, alış ƏDV-ni izləyir və dövri olaraq ƏDV bəyannaməsi təqdim edir. Bu rejim sənəd və hesabat baxımından daha ciddi nəzarət tələb edir.
Rəsmi qeydiyyat olmadan işçi çalışdırılması əmək qanunvericiliyi və sosial ödənişlər baxımından risk yaradır. İşə başlamazdan əvvəl əmək müqaviləsi düzgün rəsmiləşdirilməlidir.
Mal, iş və xidmət təqdim ediləndə qarşı tərəfə elektron qaimə verilməsi tələb oluna bilər. Qaimənin vaxtında və düzgün hazırlanması sonradan vergi və sənəd uyğunsuzluqlarının qarşısını alır.
Əvvəlcə hansı hesabatın gecikdiyini, dövrünü və statusunu müəyyən etmək lazımdır. Sonra bəyannamə təqdim edilir, yaranmış borc və cərimə ehtimalı yoxlanılır.
Sadələşmiş vergi daha sadə mexanizmdir və müəyyən fəaliyyətlər üçün tətbiq olunur. Mənfəət vergisi isə gəlir və xərclərin uçotu əsasında hesablanır. Seçim fəaliyyət növü və qanuni şərtlərdən asılıdır.
İşəgötürən üçün gross məbləğ daha şəffafdır, çünki tutulmalar və şirkətin real əmək haqqı xərci aydın görünür. Net maaş isə işçinin əlinə keçən məbləği göstərir.
Sənədlərin saxlanma müddəti sənəd növünə və qanuni tələblərə görə dəyişə bilər. Təhlükəsiz yanaşma bütün əsas maliyyə, vergi və əmək sənədlərini sistemli arxivdə saxlamaqdır.
Vergi, HR və mühasibatla bağlı vəziyyətinizi qısa izah edin, sizə uyğun istiqaməti bildirək.